O czasopiśmie

 

Czasopismo Filozoficzne Aspekty Genezy (tytuł angielski: Philosophical Aspects of Origin, ISSN 2299-0356) funkcjonuje nieprzerwanie od 2004 roku. Od 2022 roku ukazuje się jako półrocznik. Jest to specjalistyczne, internetowe czasopismo filozoficzne, które od samego początku zapewnia wolny dostęp do wszystkich opublikowanych tekstów.

Czasopismo poświęcone jest filozoficznym analizom najważniejszych zagadnień związanych z rozwojem, strukturą oraz interpretacją teorii naukowych. Filozoficzne rozważania nad problematyką genezy – rozumianej szeroko jako geneza Wszechświata, życia, człowieka, świadomości, języka, teorii naukowych czy religii – pozostają jednym z głównych obszarów zainteresowania czasopisma. Jednocześnie Filozoficzne Aspekty Genezy otwarte są również na teksty dotyczące zagadnień tradycyjnie uważanych za filozoficznie oraz zagadnień z historii nauki (historii medycyny, historii biologii, historii fizyki, historii kosmologii itp.). Czasopismo przyjmuje prace uwzględniające perspektywę historyczną, które analizują powstawanie oraz przemiany teorii naukowych, a także studia poświęcone postaciom historycznie istotnym dla rozwoju nauki i filozofii.

Głównym celem czasopisma jest utworzenie forum dla historycznie i filozoficznie ugruntowanych analiz kontrowersji naukowych, ram teoretycznych oraz debat metodologicznych. Obejmuje to zarówno studia nad klasycznymi i współczesnymi sporami, rekonstrukcje ważnych zdarzeń z historii nauki, jak i omówienia kluczowych postaci oraz tradycji filozofii nauki. Zakres tematyczny obejmuje rolę założeń metafizycznych i światopoglądowych w praktyce naukowej, zagadnienia wyboru teorii, wyjaśniania naukowego, potwierdzania hipotez, kwestie racjonalności nauki, statusu teorii naukowych oraz problem demarkacji.

W tym szerokim kontekście czasopismo podejmuje dyskusje będące efektem rywalizujących teorii naukowych, światopoglądów, założeń filozoficznych oraz polemik dotyczących kontrowersji naturalizm – antynaturalizm, ewolucjonizm – teoria inteligentnego projektu, ewolucjonizm – kreacjonizm. Spory te traktowane są nie tyle jako konflikty empiryczne, ile jako filozoficznie i historycznie istotne przypadki pozwalające lepiej zrozumieć pojęciowe podstawy nauki oraz jej relacje z religią, ideologią i kulturą.

W Filozoficznych Aspektach Genezy publikowane są także teksty z zakresu nauk przyrodniczych, społecznych i humanistycznych, o ile zawierają one istotną analizę filozoficzną, historyczną lub metanaukową. Czasopismo filozoficzne nie ma na celu rozstrzygania empirycznej adekwatności poszczególnych teorii naukowych, lecz służy pogłębionej analizie pojęciowej, refleksji metodologicznej oraz interpretacji historycznej.

Istotną częścią czasopisma są przekłady wartościowych obcojęzycznych tekstów dotyczących wskazanej problematyki. Część z nich to prace już dość dawno opublikowane, które zasługują na ponowne przypomnienie; inne to nowsze opracowania podejmujące zagadnienia szczególnie istotne dla danego numeru czasopisma i warte udostępnienia czytelnikom.

Redakcja Filozoficznych Aspektów Genezy przyjmuje pluralistyczne i krytyczne podejście do badań naukowych. Zakłada ono otwartość na różnorodne perspektywy – zarówno głównego nurtu, jak i alternatywne – o ile są one przedstawione w sposób rzetelny i dobrze uargumentowany. Publikacja tekstu nie oznacza akceptacji jego tez przez redakcję; wszystkie artykuły podlegają procedurze recenzji naukowej.

Czasopismo Filozoficzne Aspekty Genezy otrzymuje finansowe wsparcie od Fundacji En Arche.

 

Archiwizowanie

Czasopismo Filozoficzne Aspekty Genezy jest archiwizowane przez PKP Preservation Network (PN).