Czasopismo Filozoficzne Aspekty Genezy (tytuł angielski: Philosophical Aspects of Origin) (ISSN 2299-0356) funkcjonuje nieprzerwanie od 2004 roku. Od 2022 roku czasopismo funkcjonuje jako półrocznik. Jest to wąskotematyczne, specjalistyczne internetowe czasopismo filozoficzne. Od samego początku Filozoficzne Aspekty Genezy zapewniają wolny dostęp do wszystkich opublikowanych na stronie czasopisma tekstów. Publikowane teksty dotyczą problematyki genezy – Wszechświata, pierwszego życia, późniejszych form życia, człowieka, psychiki, świadomości, języka, teorii naukowych, religii itp. Profil czasopisma obejmuje również filozoficzne bądź metodologiczne rozważania nad teoriami lub poglądami dotyczącymi problemu genezy. Więcej... Wynagrodzenia dla autorów Jako jedno z nielicznych w Polsce, czasopismo Filozoficzne Aspekty Genezy oferuje wynagrodzenie za teksty, które zostaną przyjęte do druku. Kwota brutto w przypadku artykułów oryginalnych wynosi maksymalnie 2500 zł, recenzji – do 500 zł. Propozycja recenzji musi być wcześniej skonsultowana z Redakcją (w tej sprawie należy pisać na adres: info@fag.ifil.uz.zgora.pl). Gwarancją opublikowania tekstu jest uzyskanie akceptacji Redakcji. Więcej...
Instytut Filozofii, Uniwersytet Zielonogórski
Theodore and Grace de Laguna’s Philosophies of Science: Lessons about Popper, Kuhn, and the History of Philosophy of Science
Abstract: I present the two philosophies of science developed by Theodore de Laguna and Grace Andrus de Laguna in America before the 1930s arrival of the logical positivists there. I also provide a contextualised comparison of these pre-logical positivist views with the post-positivist views of Karl Popper and Thomas Kuhn. We will see that the de Lagunas articulate the key influential aspects of the philosophies of science of Popper and Kuhn and, with the help of a more developed theoretical framework than that of Popper or Kuhn, address what came to be key challenges to these later thinkers’ views. We will also see that “Kuhnian” ideas were ubiquitous in America during the 1930s and 1940s. These observations allow me to further support the recent thesis that the logical positivists were proposing a narrowing down and winding back of philosophy of science when they arrived in America. Indeed, it will be challenging to rationally reconstruct the history of the philosophy of science which developed later. It was still, even after Kuhn in the early 1960s, playing catch up with the speculative tradition to which the de Lagunas belonged. My observations also suggest that Kuhn was an important conduit through which ideas from the speculative tradition made their way into analytic philosophy of science.
Prawa autorskie (c) 2025 Filozoficzne Aspekty Genezy https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
Nondual Panpsychism: From the Extended Mind to Universal Consciousness and Śiva
Descriptive metaphysics only describes the structure of thought about the world, according to P. F. Strawson, but revisionary metaphysics aims to produce a better structure. This article introduces a cross-cultural revisionary metaphysics, Nondual Panpsychism. It is cross-cultural in engaging with Indian philosophy. It is nondual in claiming that reality, although neither plural nor dual, is never One. Nondual Panpsychism is distinct from monism, dualism, and pluralism. It is a panpsychism, not maintaining that everything is conscious, but rather claiming that everything is a cognitive system. Cognition is an entity’s choice of action among perceived alternatives. All entities have agency, as they choose actions. Cognition is intentional, as it is about options, and it is ubiquitous. This article has eight sections. Following an introduction, the second section recognizes that metaphysical grounding is multidirectional, reflexive, and always partial. It further explains that the One of mysticism and monism is never fully One and that reality is never wholly real. The third section argues that there is no phenomenal consciousness, no Nagelian qualia, only access consciousness and access consciousness accessed. The fourth section argues that even if phenomenal consciousness did exist, the hard problem of consciousness could be dissolved and dismissed. Panpsychism is retained by refiguring consciousness as cognitive. The fifth section hyperextends the extended mind. A social group is a cognitive system. So is the universe. Groups and their members mutually ground each other. A group is a member of larger groups, moreover, and a member, an individual, is a group. This points the way to overcoming micropsychism’s combination problem and cosmopsychism’s decombination problem. The sixth section argues that Nondual Panpsychism sublates — that is, simultaneously negates, preserves, and transcends — several recent versions of cosmopyschism. Engaging in cross-cultural dialogue, the seventh section shows that Nondual Panpsychism and an Indian philosophy, Kaśmir Śaivism’s panentheistic pratyabhijñā (recognition) system, are compatible. It also discusses the limitations of recent versions of cosmopsychism which are compatible with Advaita Vedānta, another Indian philosophy. The final section has an altar call.
Romantic Platonism, Teleology, and the Problem of Origins
The paper argues that a new philosophical paradigm is emerging, which may be called Romantic Platonism. It is rooted in the traditional Platonic and Neoplatonic metaphysics, but includes modern insights and responds to the ever-changing conditions of human reality. A great challenge of the paradigm will be to include both the traditional metaphysics and the insights of natural sciences. The paper attempts to identify potential problems in the future dialogue between Romantic Platonic philosophers and scientists, using the example of teleology and the concept of the logoi or rationes causales.
The Genesis of a Manifold with Boundary: A Model of the Archytas Paradox
A geometrical model of cosmos is proposed whereby Archytas’ argument against the existence of an “edge of the heaven” does not work. The model, based on the solution to a previous paradox concerning non-rectifiable lines, demonstrates the possibility of a finite and bounded Euclidean space and reveals the purely geometrical origin of certain forces present therein.
C.S. Lewis Philosopher — Who Changed My Life. Notes on the Margins of The Magician's Twin
Odbicie myśli „w zwierciadle natury” — Vladimira Nabokova poglądy na teorię ewolucję drogą doboru naturalnego
Poglądy filozoficzne oraz przynależność religijna twórców literackich od dawna są przedmiotem obszernych zainteresowań badaczy. Vladimir Nabokov stanowi pod tym względem przykład wyjątkowy, ponieważ był on bodajże najciekawszym naukowcem wśród wybitnych pisarzy swojej generacji (jego prace entomologiczne zyskały międzynarodowe uznanie), a zarazem jednym z najbardziej artystycznie uzdolnionych „owadoznawców” w historii entomologii. Niewielu znajdzie się autorów, u których nauka i sztuka są tak mocno ze sobą splątane na płaszczyźnie czysto formotwórczej, tj. w samej „architekturze” świata fikcyjnego. W niniejszym artykule postanowiłem przybliżyć oraz poddać krótkiej analizie (szczegółowe badanie tego tematu zdecydowanie przekraczałoby ramy pojedynczego tekstu) kluczowe założenia filozofii Nabokova dotyczące teorii ewolucji drogą doboru naturalnego oraz genezy ludzkiej świadomości. Rozpatruję je przede wszystkim, opierając się na eseistyce pisarza, jego autobiografii oraz nieopublikowanym fragmencie powieści Dar, jak również literaturze sekundarnej autorstwa polsko-, angielsko-, niemiecko- i rosyjskojęzycznych naukowców. Żywię nadzieję, iż mój artykuł zainteresuje nie tylko literaturoznawców i filozofów, ale także wszystkich, którym nieobce są pytania o twórczy pierwiastek procesu ewolucyjnego, rolę szeroko pojmowanej sztuki w świetle idei walki o byt oraz ewentualne styczności literatury z naukami ścisłymi (a że takie styczności istnieją, jako filolog, mogę jedynie przypuszczać).
Kompatybilizm teologiczny a problem Newcomba
W artykule bronię stanowiska kompatybilizmu teologicznego — tj. poglądu, zgodnie z którym ludzka wolność jest możliwa do pogodzenia z istnieniem istotowo wszechwiedzącego Boga — w kontekście eksperymentu myślowego znanego jako problem Newcomba. Argumentuję, że jeśli w sytuacji opisywanej przez ten problem przewidującym jest jedynie doskonały naukowiec, to racjonalne jest zabranie obydwu pudełek. Jeśli natomiast przewidującym jest istotowo wszechwiedzący Bóg, wtedy racjonalny jest wybór tylko jednego pudełka. Uzasadnieniem racjonalności tego ostatniego wyboru jest prawdziwość następującego nierzeczywistego okresu warunkowego: „Gdyby osoba S wybrała inaczej, niż wybierze, to posiadane w przeszłości przez Boga przekonanie dotyczące wyboru osoby S byłoby inne, niż było”. Prawdziwość wzmiankowanego okresu nie pozbawia osoby S zdolności do dokonania innego wyboru, lecz implikuje, że Boskie przeszłe przekonania na temat przyszłości są kontrfaktycznie zależne od przyszłości. Jeśli jednak pewna część przeszłości jest kontrfaktycznie zależna od naszych przyszłych działań, to nie ma racji, by sądzić, że nikt nie posiada zdolności do uczynienia w przyszłości czegoś takiego, co jeśli tylko by uczynił, to ta część przeszłości byłaby inna, niż była. Ten rodzaj kontroli nad przeszłością nie stoi w sprzeczności z poprawnie interpretowaną zasadą braku wpływu na przeszłość.
Prawa autorskie (c) 2024 Filozoficzne Aspekty Genezy https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
Wyobraźnia i transmutacja. Składowe myślenia ezoterycznego w filozofii przyrody
W artykule przedstawiono wybrane aspekty związku zachodzącego pomiędzy tradycją zachodniego ezoteryzmu a rozwojem filozofii przyrody. Przyjmując charakterystykę zachodniego ezoteryzmu Antoine’a Faivre’a, przeanalizowano, jak ezoteryczny styl myślenia o przyrodzie wpływał na filozofię przyrody. W pierwszej części artykuły skoncentrowano się na związku wyodrębnionego przez Faivre’a toposu wyobraźni z filozofią przyrody. W drugiej części zarysowano, jak w filozoficznej refleksji nad przyrodą rozumiana była idea transmutacji.
W artykule starano się pokazać, że pozostając w ramach samej nauki, pewnych barier nigdy nie przekroczymy: przede wszystkim nie wyjaśnimy, dlaczego świat jest racjonalny i dlaczego w ogóle istnieje. Nigdy też nie wyjdziemy poza poznawanie relacji, w jakie wchodzą obiekty różnego typu, i nie będziemy mogli poznać ich wewnętrznej natury. Główne tezy tej pracy stawiane są w ramach szeroko rozumianego naturalizmu i rozważań metanaukowych, zgodnie z którymi idee metafizyczne mogą być wprowadzane do naukowych programów badawczych jako ich wiodące bazowe idee heurystyczne, zaś te ostatnie są potem oceniane na podstawie ich płodności, a z kolei same teorie naukowe mogą być metafizycznie interpretowane. W ramach tak szeroko rozumianego naturalizmu sensowne jest zakładanie racjonalności świata i poszukiwanie sposobu, w jaki ta racjonalność się przejawia. Natomiast wykracza poza tak rozumiany naturalizm stwierdzanie, co jest źródłem tej racjonalności.
metafizyka interpretacyjna teorii naukowych
Contingency and Necessity: Metatheological Considerations
This paper addresses two questions. The first inquires about the line between the contingent and the necessary, and the second about how to explain contingency itself. The goal is a unified explanation of the two. In doing so, we favor approaches that offer plausible explanations even if we agree that no explanation may be needed, resisting only the stronger claim that no explanation is possible. Then we embrace the idea that a unified account of these two aspects of contingency is to be preferred over alternatives, leading to important metatheological results. Those results involve two different approaches to what is fundamental to the nature of deity, and the argument shows a preference for endorsing Creator Theology over a rival Worship-Worthiness approach and, by implication, over Perfect Being Theology as well.
Nothing in Biology Makes Sense Except in Light of Its “Proper” Epistemic Framework
Dobzhansky argues in a specific way in favour of the theory of evolution, using an argumentative scheme that, in his view, allows one to demonstrate the superiority of naturalistic explanations over anti-naturalistic ones. However, using such a research tool as epistemic frameworks it is relatively easy to show that the same scheme can be employed to demonstrate the superiority of anti-naturalistic explanations over naturalistic ones.
The universality of scientific principles, theories, laws is never purely “objective”, it has a strong anthropological component. A theory of knowledge invoking transhistorical agencies is therefore not only dead — it was never alive; its so-called successes are nothing but an immense chimera. Scientific research knows no universal boundary conditions or standards whether of a conventional, aprioristic, or empirical kind but uses and invents rules according to circumstance without regarding the selection as a separate “epistemic” act and often without realising that an important choice is being made.
Prawa autorskie (c) 2023 Filozoficzne Aspekty Genezy https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
Feyerabend on Pluralism, Contingency, and Humility
Throughout the writings of Paul Feyerabend, there are constant references to the historical contingency of the scientific enterprise, often accompanied by philosophical claims about the significance of that contingency. This paper presents those contingentist claims, situates them in the context of more recent work on the contingency of science, and offers an interpretation of their significance. I suggest that Feyerabend’s sense of contingency was connected to his defences of pluralism, and also to the “conquest of abundance” narrative developed in the very late writings.
We Can Choose to Live in a World that Makes Sense to Us
Epistemological anarchism is a methodological fallibilism, i.e. an approach according to which all scientific knowledge is not only provisional, but so are the methods of acquiring it. It is a belief that we are doomed to a provisional character of knowledge, yet the guide to this provisionality is a selected methodology. This conviction is contrasted with the belief that not only are we doomed to a provisional character of knowledge, but that we have no permanent guide to this provisional knowledge.
Feyerabend Letter: Some Thoughts on the Two Context Distinction
This article discusses the relationship between Paul Feyerabend and Marxism. Feyerabend mentioned, referenced, quoted, discussed or commented on the following Marxists, communists or leftists in his writings: Marx, Engels, Lenin, Stalin, MAO, Fidel Castro, Karl Kautsky, Eduard Bernstein, Rosa Luxemburg, Leon Trotsky, Bertolt Brecht, Hanns Eisler, Walter Hollitscher, Georg Lukacs, Ernst Bloch, Herbert Marcuse, Theodor Adorno, Jürgen Habermas, Joseph Needham, Jean-Paul Sartre, Walter Benjamin, Louis Althusser, Daniel Cohn-Benit and Robin Blackburn. On numerous occasions he discussed and commented on Dadaism, Marxism, communism, anarchism, liberalism, dialectical materialism, reductive materialism and, especially, eliminative materialism. He originated a Dadaistic philosophy, and in particular a Dadaistic epistemology. He did not convert to dialectical materialism; nevertheless, Dadaism seems highly relevant to Marxism and communism. As a Dadaist in philosophy he could well have been a Marxist, a non-Marxist, or an anti-Marxist.
Pluralism and Mysticism in the Thought of Paul K. Feyerabend
Feyerabend’s positions regarding methodological pluralism and the consequent critique of the monism of Method proposed by the Popperian school are well known. Less analyzed is the significance of his scientific pluralism and the idea that a multiplicity of cognitive approaches to reality is possible, especially in relation to its “abundance” — the many ways in which it presents itself, its complexity, and the fact that consequently it can be approached and interpreted from different points of view. This aspect has led Feyerabend’s reflections to emphasize what is typically relegated to the realm of the irrational, and has enabled him to discover the extent of the unspoken and implicit aspects of scientific knowledge, thereby emphasizing the mystical dimension of humanity’s relationship with the world, which usually escapes rational analysis.
Paul Feyerabend’s Contribution: The Anarchic Sunset of the Philosophy of Science
Abstract: The author places Feyerabend's contribution within a line of thought on science that ideally opens with the Wienerkreis, and which in some way ends with Feyerabend. This trend has always been based on a series of demarcations, ranging from the opposition between meaningful and meaningless statements (the Vienna Circle), or between scientific and non-scientific statements (Popper), or between normal and extraordinary science (Kuhn), to the demarcation between progressive and regressive research programs (Lakatos) — up until Feyerabend, the former student of Popper, who puts an end to the perspicuity of every demarcation. The conclusion that “anything goes” when it comes to doing rigorous science marks the clearly unsuccessful conclusion of this large-scale historical trend. Philosophical attention thus shifts from descriptions of the scientific method to an analysis of the concrete historical production of scientific ideas and discoveries, in a movement that rehabilitates a Hegelian, historical approach in the empirical sciences. The author outlines the contemporary approach that no longer sees the whole of knowledge and scientific practice as a series of methodologies aimed at faithfully mirroring nature, construing it instead as a thought-constituted organism subject to Darwinian criteria of selection and mutation. The biological metaphor of the organism that survives by adapting to external reality replaces the claim to foundational scientific validity on the basis of a priori paradigms.
Riffing on Feyerabend: Direct Observation, Paraconsistentist Logic, and a Research Immanent Account of the Rationaliy of Science
Feyerabend’s work, particularly his early papers contain important insights into the nature of science and scientific progress. I discuss his insights into the limits of empiricist foundationalism and positivism. I explain how the work of a number of philosophers has borne out Feyerabend’s claims in startling and interesting ways. Nevertheless, I criticise Feyerabend’s move from his attack on universal method to relativism. I point out that Feyerabend never confronted a well-developed research immanent view of the rationality of scientific change, which shows the limitations of the arguments in Against Method.
This paper gives an account of Feyerabend’s criticisms of Kuhn. The main exposition of these criticisms is in Feyerabend’s paper in the 1970 collection Criticism and the Growth of Knowledge, edited by Imre Lakatos and Alan Musgrave. However, another source consists of two letters from Feyerabend to Kuhn written in the period 1960–1961, which were published by Hoyningen-Huene in 1995. The paper contains a comparison of Feyerabend’s 1970 criticisms with the earlier ones in his letters to Kuhn. Kuhn replied to Feyerabend’s criticisms in his contribution to the 1970 collection. However, I claim that Feyerabend’s criticisms have considerable force, and Kuhn succeeds in answering some, but not all of them. In Section 5 of the paper, I try to answer Feyerabend’s criticisms of Kuhn by reviving the old empiricist idea of the inductive justification of scientific theories by the results of observations and experiments (observation statements). This leads to a position which is called empirical rationalism, and which is perhaps Kuhnian in character without being exactly the same as Kuhn’s own views.
Feyerabend: The Most Valuable Philosopher of the Twentieth Century
This chapter will argue that Paul K. Feyerabend is the most valuable philosopher of the twentieth century. Given the extraordinary importance of science in the twentieth century, the most valuable philosopher of the century should be someone who has given us the most significant understanding of the nature of science and its impact on the rest of the human experience — Feyerabend did precisely that. I will contrast his accomplishments with those of other important philosophers such as Kuhn, Popper, Wittgenstein, Heidegger, Rawls, Carnap, Quine, Russell, and Dewey. Of critical importance in this regard will be Feyerabend’s case for theoretical pluralism, which overturned key ideas from analytical philosophy by demonstrating that all scientific rules, no matter how sound and empirically fruitful, must allow for exceptions. Science as we know it could not have progressed without scientists breaking well-established methodological norms. He argues, with Galileo, that observation assumes theory. As Feyerabend tells us, “We need a dream-world in order to discover the features of the real world we think we inhabit (and which may actually be just another dream-world)”.
Why Do Academics Not Seriously Consider Intelligent Design?
Geneza muzykalności a powstanie świadomości konceptualnej człowieka
Jednym ze szczególnych rodzajów świadomych doznań człowieka jest doświadczenie muzyki. Wyjątkowość doświadczeń muzycznych wiąże się z trudnym do wyrażenia rodzajem przeżyć o charakterze przedkonceptualnym. Muzyka jest jednocześnie zjawiskiem generatywnym, przypominającym pod tym względem język naturalny, i tak jak język naturalny jest specyficzna dla gatunku Homo sapiens. By zrozumieć przyczyny specyfiki doświadczenia muzyki, trzeba odpowiedzieć na pytanie o genezę ludzkiej muzykalności. Tę ostatnią wyznacza zestaw zdolności poznawczych umożliwiających rozpoznawanie muzyki i aktywność muzyczną. Celem artykułu jest zarysowanie współczesnych poglądów na genezę muzykalności oraz wskazanie na możliwą rolę ewolucji muzykalności w powstaniu złożonej świadomości konceptualnej, jaka charakteryzuje współczesnych ludzi. W artykule zostały przedstawione prawdopodobne funkcje adaptacyjne muzyki oraz ich związek z kluczowymi dla doświadczenia muzyki zdolnościami poznawczymi, a także hipotetyczna rola ewolucji baldwinowskiej w powstaniu muzykalności. Procesy tej ewolucji mogły być przyczyną powstania cech generatywnych muzyki. Powstanie generatywności muzycznej w zaproponowanym scenariuszu ewolucyjnym stało się punktem zwrotnym ewolucji złożonej świadomości konceptualnej człowieka, umożliwiając wykorzystanie mechanizmu generatywnego do tworzenia złożonych relacji hierarchicznych pomiędzy istniejącymi wcześniej składowymi pierwotnej świadomości konceptualnej.
Geneza opozycji między monizmem a dualizmem. Uwagi historyczno-terminologiczne
W artykule podejmuję problem genezy opozycji między monizmem a dualizmem. Skupiam się na ukazaniu kontekstu historycznego, w którym opozycja ta się pojawiła. Przede wszystkim analizuję terminologię związaną z tą opozycją. Pokazuję, że w związku z uniezależnieniem się filozofii od teologii pewne terminy, które były wykorzystywane do prezentacji doktryn teologicznych, zostały zaadaptowane do badań filozoficznych. Przedstawiam transfer terminologii z teologii do filozofii i interpretuję dualizm jako pojęcie liminalne.
Początek Wszechświata — między teologicznym stworzeniem a kosmologicznym przekształceniem
Historia współistnienia nauk przyrodniczych i teologii naznaczona jest próbami przeciwstawiania sobie tych dwóch płaszczyzn poznania rzeczywistości. Współcześnie takie próby podejmowane są także względem kosmologicznej i teologicznej wizji powstania Wszechświata. Chodzi przede wszystkim o rozpowszechnianie się poglądu, jakoby ewolucyjny charakter istnienia Wszechświata oraz niedająca się wykluczyć możliwość, że nie posiada on początku czasowego, stanowiły argumenty zaprzeczające działaniu Boskiego aktu stworzenia jako przyczyny trwania rzeczywistości. Wydaje się, że najważniejszym źródłem tego błędnego twierdzenia jest mieszanie zasad i terminów ściśle filozoficznych (metafizycznych) z przyrodniczymi. Wbrew temu, co niekiedy próbuje się głosić, stosowane w obrębie teologii chrześcijańskiej ontologiczne rozumienie początku Wszechświata jako zaistnienia wszelkiej materii wskutek stwórczego oddziaływania Boga nie zakłada wcale, że zaistnienie to dokonało się w ramach czasu linearnego, ale wskazuje na stałą, ponadczasową zależność stworzenia od Stwórcy. Podkreślić trzeba również, że analiza zakresu metod badawczych stosowanych w naukach przyrodniczych prowadzi do wniosku o ich niewystarczalności do definitywnego rozstrzygnięcia kwestii czasowego początku Wszechświata materialnego. Na gruncie przyrodoznawstwa można bowiem w sposób uprawniony rozpatrywać wyłącznie zagadnienie początku czasowego obecnie obserwowanego, fizycznego stanu Wszechświata. Wynika z tego, że dla poprawnego zrozumienia natury relacji zachodzącej między kosmologiczną i teologiczną koncepcją kosmogenezy kluczowe znaczenie ma precyzyjne i ścisłe rozumienie znaczenia pojęć zastosowanych w obu koncepcjach powstania Wszechświata, które przynależą do dwóch odrębnych epistemologicznie płaszczyzn poznania rzeczywistości. Celem artykułu jest przedstawienie i porównanie kosmologicznego i teologicznego rozumienia początku Wszechświata oraz udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy są to stanowiska wzajemnie wykluczające się czy komplementarne.
W ogólnej metodologii nauk wyróżnia się cztery rodzaje wyjaśniania (eksplanacji) (a) nomologiczno-dedukcyjne, (b) nomologiczno-statystyczne, (c) funkcjonalne, (d) genetyczne — są one spotykane zarówno w naukach przyrodniczych, jak i społecznych. Artykuł analizuje (d), zestawiając wyjaśnianie genetyczne z innymi rodzajami eksplanacji. Zwraca się uwagę na podobieństwa zachodzące pomiędzy (c) i (d) oraz ich różnice w stosunku do (a) i (b). Wyjaśnianie genetyczne jest rozumiane jako konstrukcja tak zwanego „ciągu genetycznego”, którego ostatnim elementem jest wyjaśniany fakt. Tego rodzaju procedura wiąże się z rozmaitymi kwestiami, na przykład: użyciem twierdzeń ogólnych, ramami czasowymi, wyjaśnieniami alternatywnymi czy rozumieniem przyczynowości. Poruszony jest również problem użycia wyjaśnień genetycznych w argumentacjach pozanaukowych.
Is Being a Good Empiricist the Same as Being a Good Naturalist? The Case of the Relationship Between Science and Christian Theism
Using Feyerabend’s argumentation, and rephrasing of the problem in terms of the Model of Levels of Analysis, I show that a good empiricist need not be a (metaphysical or methodological) naturalist. I characterize the ideas of Alvin Plantinga and Jitse M. van der Meer as being representative of two different varieties of theistic response to the problem of the relationship between Christianity and contemporary science. Against van der Meer, I argue for Plantinga’s conclusion about the value of theism-based science. Against both approaches, I point to situations where theistic assumptions do indeed influence the contents of observation.
Pitbulle w bunkrach. J.P. Moreland, Scjentyzm i sekularyzm. Jak reagować na niebezpieczną ideologię, przeł. Rafał Pokrywiński, Summa, Fundacja Prodoteo, Warszawa 2021, s. 208