Nowy tekst

W artykule „Virtuous Worldviews and Bottom-up Deliberation: Origins of Liberal Democracy in the Iliad and the Hebrew Bible” [Oparte na cnotach światopoglądy i oddolna deliberacja. Źródła liberalnej demokracji w Iliadzie i Biblii hebrajskiej] Yechiel Michael Barilan analizuje, w jaki sposób dwa fundamentalne teksty kultury Zachodu ukazują odmienne, lecz uzupełniające się modele myślenia moralnego i politycznego. Autor wskazuje, że Iliada ukazuje znaczenie oddolnej deliberacji między ludźmi, natomiast Biblia hebrajska rozwija przekonanie o godności człowieka, wartości życia i możliwości pokojowego współistnienia. Barilan zestawia te tradycje z koncepcją Lewiatana Thomasa Hobbesa oraz filozofią polityczną Johna Rawlsa, ukazując napięcie między porządkiem narzucanym odgórnie a dochodzeniem do wspólnych rozstrzygnięć poprzez swobodną deliberację. Szczególną uwagę poświęca „opartym na cnotach światopoglądom” – sposobom postrzegania rzeczywistości, które mogą ograniczać lęk, agresję i logikę gry o sumie zerowej. Autor argumentuje, że połączenie homeryckiej tradycji deliberacji z biblijną ideą godności człowieka pozwala lepiej zrozumieć moralne podstawy współczesnej demokracji liberalnej. Czytaj tekst…

W artykule „The Integral Nature of the Scientific Enterprise” [Integralna natura przedsięwzięcia naukowego] Chris Jeynes i Michael C. Parker rozważają, co sprawia, że nauka pozostaje wiarygodnym sposobem zdobywania wiedzy pomimo ludzkiej omylności i niemożności osiągnięcia całkowitej pewności. Autorzy argumentują, że wiedza naukowa zależy nie tylko od danych i metod, lecz także od osobistej i wspólnotowej uczciwości, wzajemnego zaufania oraz dążenia do prawdy. Odwołując się do najnowszych osiągnięć termodynamiki i fizyki fundamentalnej, szczególną uwagę poświęcają pojęciu „bytów unitarnych” – całości, których nie można właściwie zrozumieć poprzez redukcję do ich części składowych. Ich zdaniem takie przykłady fizyczne podważają redukcjonizm i nadają nowe znaczenie metafizycznej idei jedności. Rozważania te autorzy łączą z problematyką realizmu, obiektywności, prawdopodobieństwa, autorytetu nauki i poetyckiego wymiaru myślenia naukowego, przedstawiając naukę jako nieusuwalnie ludzkie i wspólnotowe dążenie do poznania rzeczywistości, która może być poznawana, choć nigdy w sposób nieomylny. Czytaj tekst...

Felipe Aizpún w recenzji zatytułowanej „A Paradigm Shift in Biology?” [Zmiana paradygmatu w biologii?] omawia książkę Philipa Balla How Life Works: A User’s Guide to the New Biology [Jak działa życie. Przewodnik po nowej biologii], przedstawiając ją jako świadectwo głębokiej zmiany zachodzącej we współczesnej biologii. Autor pokazuje, że Ball odrzuca genocentryczne ujęcie życia na rzecz koncepcji podkreślającej znaczenie wielopoziomowej organizacji, procesów regulacyjnych, sprawczości oraz przyczynowości emergentnej. Aizpún zwraca uwagę, że choć Ball pozostaje zwolennikiem ewolucjonizmu i materializmu, jego analiza ujawnia poważne ograniczenia neodarwinowskiego paradygmatu i wskazuje na konieczność nowego sposobu rozumienia organizmów żywych. Recenzja ukazuje również konsekwencje tej zmiany dla biologii, medycyny oraz filozofii nauki, podkreślając, że pytanie o naturę życia pozostaje jednym z najważniejszych wyzwań współczesnej nauki. Czytaj tekst…