Vol 22, No 2 (2025)
Issue Description
Eric Oberheim w rozprawie „On the Limited Validity of Falsificationism. Feyerabend’s Theoretical Pluralism and its Relation to Popper, Wittgenstein and Bohm” [O ograniczonej zasadności falsyfikacjonizmu. Związki Feyerabendowskiego pluralizmu teoretycznego z Popperem, Wittgensteinem i Bohmem] przedstawia szczegółową rekonstrukcję wczesnej filozofii nauki Paula Feyerabenda, interpretując ją jako próbę wyjścia poza falsyfikacjonizm Karla Poppera. Punktem centralnym analiz jest tekst Feyerabenda „Wyjaśnianie, redukcja i empiryzm” z 1962 roku, w którym pojęcie niewspółmierności teorii zostaje wykorzystane do wykazania, że falsyfikacjonizm ma jedynie ograniczoną ważność: może służyć testowaniu teorii współmiernych, ale nie wyjaśnia właściwie sytuacji, w których konkurują ze sobą niewspółmierne teorie uniwersalne. Autor pokazuje, że krytyka Poppera była u Feyerabenda powiązana z próbą połączenia elementów krytycznego racjonalizmu z Wittgensteinowską teorią znaczenia oraz z przekonaniem, że metodologia nie może hamować rozwoju wiedzy naukowej. Osobne miejsce zajmuje analiza relacji Feyerabenda z Popperem i szkołą popperowską, w tym sporu o sens niewspółmierności, błędnych interpretacji stanowiska Feyerabenda oraz okoliczności jego odejścia od metodologii Poppera. Oberheim rekonstruuje także znaczenie Davida Bohma dla ukształtowania pluralizmu teoretycznego Feyerabenda, zwłaszcza w kontekście interpretacji mechaniki kwantowej, hipotezy zmiennych ukrytych, przykładu ruchów Browna oraz obrony propozycji teoretycznych odrzucanych jako ad hoc. W ten sposób artykuł ukazuje drogę od wczesnej krytyki falsyfikacjonizmu do późniejszego przekonania Feyerabenda, że wszystkie reguły metodologiczne mają jedynie ograniczoną ważność, oraz do słynnego hasła „anything goes”. Czytaj tekst...

