Nowy artykuł w „Filozoficznych Aspektach Genezy”

02.04.2026

Kamil Wojtowicz w artykule “The Limits of Paul Feyerabend’s Proliferation: A Dialectical Materialist Outlook” [Paula Feyerabenda granice proliferacji. Perspektywa materializmu dialektycznego] analizuje status metodologiczny zasady proliferacji w ujęciu Paul Feyerabenda. Autor rekonstruuje ją jako narzędzie rozwoju wiedzy naukowej poprzez formułowanie alternatywnych, konkurencyjnych teorii. Zasadnicze pytanie dotyczy tego, czy proliferacja może funkcjonować efektywnie bez wyraźnie określonych ograniczeń. Wojtowicz wskazuje, że jej nieograniczone stosowanie jest niepraktyczne i może prowadzić do nieproduktywnej spekulacji. W odpowiedzi proponuje ujęcie oparte na materializmie dialektycznym, koncentrując się na pojęciu sprzeczności oraz rozróżnieniu między różnymi stopniami antagonizmu. Na tej podstawie autor formułuje warunki sensownego stosowania proliferacji – obejmujące potrzebę uzasadnionych antytez, możliwość ich praktycznej realizacji oraz ich związek z danymi empirycznymi. W rezultacie proliferacja zostaje ujęta jako użyteczne, lecz ograniczone narzędzie metodologiczne, a nie nieograniczona zasada badań naukowych. Czytaj tekst…